Terug naar homepage 'de houten schepen van de Eiseendenhof'  
     
onze schepen 
van hout 
   
tjotter 
'Eyseend' 
 
belevenissen     
restauratie & 
onderhoud 
   
historie tjotter 
(ex 'Nemo') 
   
Stamboek     
     

 

   
     
     
     
reacties     
     
e-mail: 
Eyseend 
   

Eiseendenhof Noordlaren Contact  

Het verhaal van de tjotter 'Eyseend' (Fjouweracht, Lantinga)
Beschrijving in het boek 'tjotters en boatsjes'


In het in 1997 uitgegeven boek 'tjotters en boatsjes' van Dr. ir. J. Vermeer staat op de pagina's 219, 220 en 221 het volgende geschreven:

'ANNA FREDERIKA' (nu 'EYSEEND')
Stamboekno.: 436
ex Boekanier (, ex Nemo)
Bouwjaar: Onbekend
Opdrachtgever: Onbekend
Huidige eigenaar: J.M. Hesmerg, Heemstede

Aanvulling:
Eigenaar 1997-2001:
Reinold Hulskers, Oranjewoud
Eigenaar 2001:
Jan Eissens, Noordlaren met nieuwe naam "Eyseend"

 

Eigen naspeuringen en veel aanvullende informatie van lezers hebben met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid wel een deel van de eerdere geschiedenis van de tjotter boven water gekregen:

Op de volgende pagina's kunt u onze ervaringen met dit prachtige schip lezen:

 

Historie volgens het boek 'tjotters en boatsjes'
In de schepenlijst van de Stichting Stamboek Ronde en Platbodemjachten is deze tjotter vermeld vanaf het jaar 1963; vanaf 1980 is daar Lantinga te IJlst met bouwjaar 1890 aan toegevoegd. Dat Lolke Lantinga de bouwer zou kunnen zijn lijkt niet onmogelijk, gelet op de bouwwijze (zie verderop). Het bouwjaar echter blijft zonder nadere kennis van de historie een slag in de lucht. En juist van de historie van deze tjotter is maar heel weinig bekend. Zij duikt voor het eerst op in correspondentie uit 1960 tussen de werfbaas P. Dekker te Kortenhoef en de secretaris van de Stichting Stamboek Ronde en- Platbodemjachten. Omdat we van de eerdere historie niets weten, is het onmogelijk deze tjotter in het overzicht van Tabel 6.12 terug te vinden. Daardoor blijven het bouwjaar en de opdrachtgever onbekend.
Enige jaren later schrijft Piet Dekker dat hij de tjotter met de naam 'Boekanier' in zeer verwaarloosde toestand in 1959 heeft gekocht en dat hij zich voorneemt haar in de komende jaren geleidelijk te herstellen. Vijf jaar later echter blijkt de 'Boekanier' eigendom te zijn geworden van W. Croon te Heemstede; zij krijgt de stamboekplaquette met het nummer 436. Weer twee jaar later schaft de heer Croon zich het tot boeier verbouwde Friese jacht 'Hou Moed' aan en verkoopt de tjotter 'Boekanier' aan de heer J.M. Hesmerg, eveneens woonachtig te Heemstede. De heer Hesmerg, eertijds concertmeester in het Noordhollands Orkest, is op een grappige manier aan de tjotter gekomen, namelijk door een briefje op het prikbord in de winkel van Albert Heijn in Heemstede. Daags nadat mevrouw Croon dit had aangebracht las hij de mededeling dat de familie Croon haar tjotter wilde verkopen; dezelfde dag was de koop reeds beklonken. De naam werd veranderd in 'Anna Frederika'. In het jaar 1969 ondergaat de tjotter een grondige restauratie op de jachtwerf Van der Meulen in Sneek. Volgens werfbaas Tjeerd van der Meulen zou zij naar de bouwwijze te oordelen op de werf van Lantinga te IJlst moeten zijn gebouwd; deze mening was ook Heit Piersma van de jeugdherberg It Beaken toegedaan. Bij deze restauratie werd nieuw houtsnijwerk aangebracht. Op een foto van voor de restauratie is te zien, dat dit op de boeisels en de roerkop, maar in het bijzonder op bedel- en hennebalk afwijkt van het oorspronkelijke. Deze foto laat ook zien, dat de botteloef vroeger, door kettingen werd gesteund. Tot op heden (1996) is deze tjotter niet meer van eigenaar veranderd. De heer Hesmerg nam in de jaren 1978 en 1979 deel aan de Regionale Friese Reünie; in laatstgenoemd jaar maakte hij deel uit van het eskader tjotters dat de stamboekprijs bij het admiraalzeilen behaalde onder leiding van 'De Jonge Minne' van de heer EG. Duyvis.

De opeenvolgende eigenaren van de tjotter "Anna Frederika" sinds 1959 zijn dus:
1959 - 1965 P.R. Dekker Kortenhoef 'Boekanier'
1965 - 1967 W.C. Croon Heemstede 'Boekanier'
1967 - heden J.M. Hesmerg Heemstede 'Anna Frederika'
Aanvulling:
1997 - 2001 R. Hulskers Oranjewoud 'Anna Frederika'
2001- heden J.A. Eissens Noordlaren 'Eyseend'


Hoofdafmetingen
- Lengte over de stevens 4,98 m
- Grootste breedte buitenkant huid 2,45 m
- Holte op het grootspant 0,98 m
- Zeiloppervlak: Grootzeil + fok 21,5 m2

Bijzonderheden
- geen kielbalk
- licht hoekige kimmen
- licht V-vormig vlak
- vlaktilling 50
- kielgang, brede zandstrook + verloren gang
- 5 huidgangen boven de kimmen
- vast voordek met gerubberde naden
- snijwerk (niet origineel) op boeisels, bedel- en hennebalk met naam
- breed roer met in de kop uitgesneden vogel

Opmerkingen
De bouwwijze met een licht V-vormig vlak dat naast de kielgang is opgebouwd uit een brede zandstrook aangevuld met een verloren gang, waaromheen dan de huidgangen aansluiten met een enigszins hoekige kim, is inderdaad typisch voor de tjotters en Friese jachten van Lantinga. Hoewel dit geen sluitend bewijs is, komt er nog bij, dat ook de uiterlijke vorm doet denken aan de scheppingen van deze bouwer(s). Op grond van deze kenmerken zijn wij inderdaad geneigd de toeschrijving aan Lantinga te onderschrijven, en wel eerder nog aan Feike dan aan diens vader Lolke. Uit dit laatste volgt, dat de bouw dan aanzienlijk later dan 1890 zal hebben plaatsgevonden.

Foto's uit het boek 'tjotters en boatsjes'
 

overzicht

 

'Anna Frederika' onder zeil

 

Zijaanzicht

 

'Anna Frederika' hennebalk en roerkop

 

'Anna Frederika' bedelbalk

 
Terug naar de houten schepen van de Eiseendenhof Naar boven