Terug naar homepage Noordlaren  
     
het dorp 
Noordlaren 
   
in de kijker     
omgeving     
geschiedenis   
Zuidlaarder- 
meer 
   
oude foto's     
     

terug naar homepage Eiseendenhof.nl

   
     
     
     
reacties     
     
e-mail: 
Eiseendenhof 
   

Eiseendenhof Noordlaren Contact  

Geschiedenis van Noordlaren en omgeving
Het dorp en hunebed (1)

Vereniging Dorpsbelangen
In 1987 heeft de 'Vereniging Dorpsbelangen' Noordlaren een keurig gidsje uitgegeven waarin allerlei, vooral historische, wetenswaardigheden over Noordlaren opgetekend staan. Een stuk geschiedenis van Noordlaren werd beschreven door een ex-dorpsgenoot, de heer H.M. Luning, die een aantal publicaties over Noordlaren op zijn naam heeft staan. Wij willen u deze geschiedenis niet onthouden.

Hunebed G1
Ver voor het bestaan van de dorpen werd de streek hier wel bewoond, maar de mensen hadden nog geen vaste woonplaats.

Tekening hunebed Noordlaren uit 1768

Het hunebed op de es is er een overblijfsel van. In de Groninger Volksalmanak van 1984 (J.A. Bakker) lezen we dat het hunebed van Noordlaren omstreeks het jaar 2700 voor Chr. is gebouwd op een natuurlijke dekzandkop vlak bij een grote veenkom, misschien een pingo-ru´ne.

Sinds de vernietiging van de hunebedden bij Glimmen (G2-3) in de middeleeuwen en van dat bij Onnen (G4) in dezelfde of latere tijd, is het ru´neuze steengraf G1 te Noordlaren als enige hunebed van Groningen overgebleven en sinds een niet zo erg lang verleden is het zelfs de trots van de provincie.

Foto hunebed uit 1918

Ge´nteresseerde reizigers van Groningen op weg naar het zuiden zagen hier hun eerste hunebed waaraan de grote deksteen in dit geval een zekere indrukwekkendheid verleende.
In de tweede helft van de achttiende eeuw worden er de eerste tekeningen van vervaardigd; van 1874 dateert de eerste foto. Beschrijvingen van het hunebed zijn er al sedert 1694.

Toch heeft het voortbestaan van dit cultuurmonument enige malen aan een zijden draad gehangen. Kort voor 1800 voorkwam Rudolf de Drews op het laatste moment dat het werd opgeblazen - de kruitgaten waren al geboord.

In 1870 is het hunebed door het Rijk aangekocht; toen zandkuilen tot vrijwel op de rand van het minieme reservaatje opgerukt waren, is dit in 1906 iets uitgebreid om aan de graverij een eind te kunnen maken. Vooral door de inspanningen van professor Van Giffen is het reservaat tenslotte in de jaren 1956-73 uitgegroeid tot 0,8 ha.

Het ontstaan van het dorp Noordlaren
De stichting van Noordlaren ligt in het duister en kunnen we schatten zo in de 6e of 7e eeuw. Ten noorden van de kerk, aan de hoge zijde van de Lageweg, waren de oudste boerderijen te vinden. Het deel ten zuiden van de Kerkstraat is jonger.
De kerk lag in de oude zanddorpen aan de rand van het dorp en pas later bouwde men de huizen er om heen. Ten oosten van het dorp treffen we de brinklanden aan met in oostelijke richting de koebroeken, de oudste koeweiden van het dorp. Aan de andere zijde van het dorp hebben we de es, die eerst in de middeleeuwen is ontgonnen en aan de westzijde er van het Noordlaarderbos. Dit bos is in de vorige eeuw aangelegd op de heidevelden.
Oorspronkelijk regelden de boeren hun eigen zaken door middel van het markgenootschap.
Terug naar het overzicht van de geschiedenis van Noordlaren Naar boven